SIK Tekrarlayan Aft ve Uçuk Neden Olur? Tedavi Yöntemleri

Ağız ve dudak çevresinde sık tekrarlayan aft ve uçuk, hem günlük yaşamı zorlaştıran hem de ağız sağlığını olumsuz etkileyen yaygın sorunlardandır. Bu iki durum çoğu zaman birbiriyle karıştırılsa da oluşum nedenleri ve tedavi yaklaşımları farklıdır.

Aft Nedir?

Aft; ağız içinde, dil, yanak içi, dudak içi veya damakta görülen, ortası beyaz veya sarı, çevresi kızarık ve ağrılı yaralardır. Bulaşıcı değildir ve genellikle 7–10 gün içinde iyileşir.

Sık Tekrarlayan Aftların Nedenleri

Aftların tekrar etmesinde birçok faktör rol oynayabilir:

Bağışıklık sisteminin zayıflaması
B12 vitamini, demir ve folik asit eksiklikleri
Stres ve yoğun iş temposu
Ağız içi travmalar (sert diş fırçası, yanlış protez kullanımı)
Hormonal değişiklikler
Bazı sistemik hastalıklar (Behçet hastalığı vb.)

Sık ve iyileşmeyen aftlar, altta yatan farklı bir sağlık sorununun habercisi olabilir.

Uçuk Nedir?

Uçuk, genellikle dudak ve dudak çevresinde görülen, içi sıvı dolu kabarcıklar şeklinde ortaya çıkan viral bir enfeksiyondur. Etkeni Herpes Simplex Virüsü (HSV-1)’dür ve bulaşıcıdır.

Uçuk Neden Tekrarlar?

Uçuk virüsü vücuda girdikten sonra sinir hücrelerinde gizli kalır ve uygun koşullarda yeniden aktifleşir. Tekrarlamasının başlıca nedenleri:

Stres ve yorgunluk
Uykusuzluk
Bağışıklık sisteminin düşmesi
Ateşli hastalıklar ve soğuk algınlığı
Uzun süre güneşe maruz kalma

Aft ve Uçuk Arasındaki Farklar

Aft bulaşıcı değildir, uçuk bulaşıcıdır.
Aft ağız içinde görülürken, uçuk çoğunlukla dudak çevresinde oluşur.
Aft daha çok bağışıklık ve eksikliklerle ilişkilidir, uçuk ise virüs kaynaklıdır.

Aft Tedavi Yöntemleri

Aft tedavisinde amaç, ağrıyı azaltmak ve iyileşme süresini kısaltmaktır:

Antiseptik ağız gargaraları
Lokal anestezik ve koruyucu jeller
Vitamin ve mineral eksikliklerinin giderilmesi
Ağız hijyeninin sağlanması

Uçuk Tedavi Yöntemleri

Uçuk tamamen yok edilemese de kontrol altına alınabilir:

Antiviral kremler ve ilaçlar
Erken dönemde tedaviye başlama
Güneş koruyucu dudak ürünleri
Bağışıklık sistemini destekleyici önlemler

Aft ve Uçuktan Korunmak İçin Neler Yapılmalı?

Dengeli ve sağlıklı beslenme
Düzenli uyku
Stresin azaltılması
Ağız ve diş bakımının ihmal edilmemesi
Düzenli diş hekimi kontrolleri

Ne Zaman Diş Hekimine Başvurulmalı?

Aftlar 2 haftadan uzun sürüyorsa
Çok sık tekrarlıyorsa
Uçuklar yaygın ve ağrılı seyrediyorsa

Bu durumlarda uzman değerlendirmesi önemlidir. Ağız içinde sık tekrarlayan aftlar veya geçmeyen uçuklar yaşıyorsanız, erken tanı ve doğru tedavi için diş hekimi kontrolünü ihmal etmeyin.

7 Ocak 2026 Çarşamba